مطالعات فرهنگی
شکسته بسته در حوزه مطالعات فرهنگی ،جامعه شناسی ، ارتباطات
نگارش در تاريخ 91/09/25 توسط صالح اصغری وبلاگ مطالعات فرهنگی


این روز ها صحبت های زیادی در حوزه ی سبک زندگی( life style) اسلامی انجام میشود. پس از سخنرانی رهبری ، موج خاصی از تولیدات نوشتاری و کتبی حول این مفهوم به پاشده است. قبل از پرداختن به سبک زندگی اسلامی میبایست با دو حوزه ی مفهومی آشنا شویم.
1- سبک زندگی( life style)
2- نسبت دین و سبک زندگی
در زیر نموداری از رابطه ی سبک زندگی و دین به نمایش در آمده است.
واژه قرانی حیات طیبه وحیاط خبیثه  مفاهیم کلی است که می بایست در حوزه ی رابطه ی نسبت دین و سبک زندگی بدان توجه شود. همان طور که در نمودار مشخص شده است در حیاط طیبه دین منجر به ایجاد سبک زندگی می شود ولی در حیاط خبیثه سبک زندگی منجر به دین و آیین زندگی افراد میشود.

سبک زندگی دینی سبک زندگی اسلامی life style

منبع :اندیشکده ی یقین

برای مشاهده ی تصویر در ابعاد اصلی کلیک کنید

لینک های مفید:
سبک زندگی( life style)
سبک زندگی دینی


برچسب‌ها: سبک زندگی دینی, سبک زندگی اسلامی, دین و سبک زندگی, life style, مطالعات فرهنگی, cultural studies
نگارش در تاريخ 91/07/03 توسط صالح اصغری وبلاگ مطالعات فرهنگی

یه مقاله دارم مینویسم برای همایش سبک زندگی دینی.نصفه مونده.با یکی دوتا از بچه ها صحبت کردم باقی کار رو کمک کنن بلکه برسونیمش تو رزومه مون یه علمی پژ<هشی یا عللمی ترویجی بخوره. فعلا که اولی تنبلی کرده  و دومی هم گفته باشه ولی وقت نمی کنه انگار.گفتم طرح مساله رو بزارم اینجا. 

طرح مساله:

سبک زندگی دینی سبک زندگی اسلامی life styleسبک زندگی به مثابه الگویی نسبتا پایدار از رفتار های فردی و اجتماعی در زندگی روزمره از منظر های مختلفی  محل بحث قرار گرفته  و به موضوعی بین رشته ای تبدیل شده است. روانشناسان  و جامعه شناسان بارویکرد های خاص خویش به سبک زندگی (مینگرند) .روانشناسی در سطح تکنیکی و فردی به آنزتوجه دارد و جامعه شناسی در سطح تاکتیکی و اجتماعی به آن میپردازد. پس از دی سنتر[1](از مرکزیت افتادن) مفهوم طبقه ,سبک زندگی مولفه ی خوبی برای تحلیل شرایط اجتماع برای جامعه شناسان به حساب آمد چرا که ارتباط وثیقی نیز با هویت برقرار کرده بود.اما آنچه  بر اهمیت "سبک زندگی " در دهه های اخیر تاثیر گذار بوده اول تغییرات اجتماعی که ناشی از جنگ جهانی دوم  و ایجاد جامعه ی مصرفی بود که از عوامل مهم در شکل گیری مفهوم سبک زندگی  به شمار می رفت . این مفهوم زمانی برای سیاست گذاران فرهنگی که بارویکردی نرماتیو به سبک زندگی می نگرسیتند اهمیت یافت که  عامل دوم که نقش رسانه ها در اشاعه ی نوعی خاص از سبک زندگی بود مورد توجه ایشان قرار گرفت
جهانی شدن که  توسط رسانه ها و درقالب سبک زندگی آمریکایی خود را به فرهنگ های دیگر تحمیل میکند. فرهنگ های مختلف رویکرد های متفاوتی رابرای حفظ انسجام فرهنگی خویش اتخاذ میکنند یکی از این راکار ها تعریف سبک زندگی بومی و سعی در مقابله با سبک زندگی هر جامعه با توجه به مولفه های بومی فرهنگ خویش است. 
کشور مانیز ازاین رهگذر درمعرض هجمه ی وسیعی از سمت فرهنگ بیگانه قرار گرفته است.یکی ازراهکار های حفظ فرهنگ بومی تعریف سبک زندگی بومی و سعی در بسط و گسترش عملی آن است . اما آنچه در این مسیر می بایست مورد توجه قرار گیرد تعریف و ایجاد نظامی منسجم برای سبک زندگی بومی است و این مهم تنها از مسیر توجه به پتانسل های فرهنگ بومی کشور نمیگذرد. باتوجه به این که هسته ی اصلی فرهنگ کشور را دین  تشکیل داده است لذا توجه به سبک زندگی بومی مستلزم توجه به پتانسیل هایی است که در این زمینه در بطن دین نهفته است . ما در این پژوهش بر این هستیم تا به بازخوانی متون دینی پرداخته از منظر مولفه های سبک زندگی بپردازیم. لذا به مطالعه ی آرای محمد باقر مجلسی (علامه ی مجلسی) می پردازیم و در یک مطالعه ی موردی کتاب حلیه المتین را محل تتبع علمی از حیث استخراج مولفه های سبک زندگی قرار می دهیم.


[1] decenter

لینکهای مرتبط

سبک زندگی( life style)

معرفی کتاب سبک زندگی دینی


برچسب‌ها: سبک زندگی دینی, life style, سبک زندگی اسلامی, مطالعات فرهنگی, cultural studies
نگارش در تاريخ 91/06/27 توسط صالح اصغری وبلاگ مطالعات فرهنگی

«دین و سبک زندگی» پژوهشی است از «محمد سعید مهدوی کنی» که انتشارات دانشگاه امام صادق، چاپ دوم آن را در سال ۱۳۸۷، در قالب ۴۷۲ صفحه راهی بازار نشر گردانیده است.

این نوشته که ساحتار آن نشان می دهد در قالب پایان نامه صورت گرفته است، بررسی مفهومی خوبی از مفاهیمی مانند سبک زندگی ارئه کرده است و به خاطر بررسی جلسه‌ی صبح‌های جمعه‌ی آیت‌الله ضیاء‌آبادی که اختصاص به حضرت ولی عصر (عج) داشته است، هم از جهت اطلاع از وضعیت و نحوه‌ی بزرگزاری یک جلسه مذهبی و هم به لحاظ کاربست مفاهیم نظری اهمیت دو چندان یافته است.

کتاب از دو بخش اصلی تشکیل شده است. بخش اول «بررسی نظری دین و سبک زندگی» که فصل اول آن به «مفهوم شناسی» دین و سبک زندگی پرداخته و با ریشه شناسی و بررسی تعریف‌های سبک زندگی و نقد و بررسی ان ها عناصر وحدت و تمایز، عینی و ذهنی بودن، جمعی و فردی بودن و کارکرد نمادین یا اصیل داشتن سبک زندگی را بررسی کرده است. مولفه های سبک زندگی و نقد و بررسی آن و ارائه‌ی تقسیم بندی منحصر به فرد مولف در قالب اموال (سرمایه‌ای و مصرفی)، فعالیت ها (عادات، شغل، گذران اوقات فراغت و غیره)، نگرش ها و گرایش ها و روابط انسانی (فردی تا اجتماعی) و طرح اهمیت کلیدی سلیقه (taste) مراحل مختلف فصل طی شده است.

از اهمیت‌های این کتاب وجود سرفصل جمع بندی بعد از ارائه‌ی هر سلسله از تعاریف است که تلاش کرده از دل تعاریف مختلف عناصر مشترک و تمایزهای آن‌ها را بیابد. به صورت نمونه در این فصل درگیر بودن ابعاد مربوط به زندگی انسان ها نظیر دورنی و ذهنی بینش ها ((ادراک ها و معتقدات)، گرایش ها (ارزش‌ها، تمایلات، ترجیحات)، عینی (رفتارهای بیرونی (اعمال هوشیارانه و غیر هوشیارانه، حالات و وضعیت جسمی)، وضع‌ها (چایگاه های اجتماعی و دارایی ها))، تاکید بر کلیت و نه تک تک رفتارها و دو دیدگاه مجموعه ای نظام مند از رفتارها و دارایی ها و الگویی همگرا و کلیتی انتزاعی از رفتارها و دارایی ها، امکان بررسی فردی و جمعی سبک زندگی و در نهایت خلاقیت و ابداع در این مورد بررسی شده است و از همه مهم تر مولف ضمن جمع بندی همه ی عناصر در صفحه ۷۸ کتاب خود، تعریف منحصر به فردی از سبک زندگی ارائه داده است «الگوی همگرا (کلیت تامی) یا مجموعه ی منظمی از رفتارهای درونی و بیرونی، وضع های اجتماعی و دارایی ها که فرد یا گروه بر مبنای پاره ای از تمایلات و ترجیح ها (سلیقه) اش و در تعامل با شرایط محیطی خود ابداع یا انتخاب می کند.»

«نظریه پردازی در باره ی سبک زندگی» عنوان فصل بعدی است که نظریه پردازان اولیه و پس از نظریه پردازان اولیه را شامل می‌شود. پس از بررسی دیدگاه‌های محافظه کارانه: از طبقه تا سبک زندگی، دیدگاه‌های توده‌ای: از فرهنگ توده تا فرهنگ مشروع، پیربوردیو،از بازاریابی تامصرف گرایی به عنصر مهم هویت فرهنگی و سبک زندگی پرداخته و ورود مسئله ی هویت از دهه هفتاد از علوم سیاسی را بررسی کرده و به دربرگیری همه ی وجوه تمایز بخش اشاره کرده است. مفاهیم جامعه شناختی جذب شده به هویت فرهنگی: سبک زندگی، زندگی روزمره مورد بررسی قرار گرفته و تعاریف جامعه شناسی انعکاسی گیدنز و چنی، فریدمن بحث شده است. در نهایت روش تحقیق و سبک زندگی مورد بررسی قرار گرفته و سبک زندگی به عنوان نوعی الگوی رفتاری، سبک زندگی و مبحث طبقه / قشر بندی اجتماعی (سبک زندگی به عنوان نوعی قشر/ گروه بندی اجتماعی، سبک زندگی به عنوان شاخصه ی طبقه یا قشر اجتماعی) و سبک زندگی به عنوان ابزار تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است.

به تناسب بعضی از چهارچوب های نظری به کار رفته نیز محقق تلاش کرده تا با ترسیم نمودار، روند طی شدن آن ها به نمایش بگذارد.

«رابطه ی دین و سبک زندگی» عنوان فصل بعدی است که تحقیق و نظریه پردازی در باره ی رابطه ی دین و سبک زندگی را از نگاه زیمل، وبر، پیروان وبر، پژوهشگران حوزه ی فرقه ها و پاره فرهنگ ها بررسی کرده و محدوده مطالعه ی رابطه ی دین و سبک زندگی را در قالب جایگاه دین در فرایند شکل گیری سبک زندگی و جایگاه دین در نظریه های سبک زندگی به بررسی نشسته است.

«مطالعه ی موردی: سبک زندگی شرکت کنندگان در جلسات مذهبی» بخش دوم کتاب است که بعد از تعریف تعریف جلسه مذهبی، ریشه های تاریخی جلسات مذهبی در قالب دعوت و تبلیغ، خطابه، مجالس و حلقه های تعلیم و تدریس، مجالس، حلقه های موعظه و ذکر، عزاداری و روضه خوانی وسنخ بندی سخنران های مذهبی در قالب مجتهدان، مدرسان و علمای تحقیق، وعاظ و خطبای حرفه ای و روضه خوانان (ذاکران اهل بیت) و بررسی تفصیلی هر مورد ارائه شده است.

مطالعه ی موردی نیز به طرح و بحث داده ها، شکل گردآوری داده ها، شکل گیری جلسه مذهبی مورد نظر در قالب تاسیس حلقه ی دوستانه، ورود مبلغ و شکوفایی جلسه پرداخته و روند مصاحبه های اکتشافی تا تنظیم پرسشنامه را در برگرفته است.

این کتاب را می توان از انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) واقع در پل مدیریت، بلوار دریا، دانشگاه امام صادق (ع) و هم چنین توزیع کتاب پکتا واقع در خیابان حافظ بالاتر از خیابان انقلاب تهیه کرد.

منبع:تریبون

لینک های دیگر مطالب:

لینک های مرتبط:


برچسب‌ها: سبک زندگی دینی, سبک زندگی اسلامی, کتاب, life style, مطالعات فرهنگی, cultural studies
نگارش در تاريخ 91/06/14 توسط صالح اصغری وبلاگ مطالعات فرهنگی
سبک زندگی(life style) اصطلاحی هست که از ده ی 1950 به بعد به صورت بسیار جدی وارد ادبیات علوم اجتماعی،اقتصاد و روانشناسی شد. این اصطلاح به الگوهای نسبتا پایدار  رفتار افراد در سطح فردی و اجتماعی در شئون مختلف زندگی اشاره دارد. 

ارتباط وثیقی بین سبک زندگی و مصرف وجود دارد. این مصرف اعم از مصرف مادی( پوشش، غذا، دکوراسیون منزل و...) تا مصرف امور غیر مادی (چون وقت) رو شامل میشود.
منبعی که به شکل گیری الگوهای رفتاری منتج میشود را میتوان در دو سطح فردی (علایق و سلایق خود فرد) ودر سطحی کلان تر( نقش فرهنگ بومی محل زندگی و همچنین رسانه ها ی جمعی) اشاره کرد.

تا اینجا مشخص شد که سبک زندگی چیست . ارتباط مستقیم با مصرف دارذ و مولفه های ترویج دهنده ی سبک زندگی چه چیزهایی است.

مساله ی سبک زندگی تا قبل از ایجاد رسانه های جمعی ویژگی بومی مناطق مختلف از منظرفرهنگی به شمار میرفت. اما با ظهور رسانه های جمعی و نقش این رسانه ها در گسترش و اشاعه ی سبک های زندگی خاص ، سیاستگذاران فرهنگی توجه ویژه ای به حفظ فرهنگ بومی و سبک های زندگی خود نشان دادند و سعی کردند تا علاوه بر تقویت سبک های زندگی به حفظ آن نیز بپردازند.

american life style یا همان سبک زندگی آمریکایی درعصر جهانی شدن به شدت از طرق رسانه های جمعی و صنعت سینمای هالیوود در حال گسترش خود در بین فرهنگ های دیگر  است.

مثال
باذکر چند مثال به تشریح سبک زندگی می پردازیم. به عنوان مثال نوع تغذیه ما( آداب غذا خوردن - نوع غذاهای مصرفی ) چون به طور نسبی تبدیل به الگو گردیده اند بخشی از سبک زندگی به شمار میروند.

باتوجه به انقلاب صنعتی  و ظهور شهرنشینی و  تغییرات اجتماعی پس از آن جوامع صنعتی می بایست جهت بالابردن بهره وری وصرفه جویی دروقت آداب و نوع غذایی کارگران رامتناسب با شرایط جدید کارخانه ها تنظیم میکردند.آداب مفصل غذا خوردن و به تبع آن از دست دادن وقت و پیامدهای تغذیه ی سنتی باشرایط جدید همخوانی نداشت.از طرف دیگر نوع جدیدزندگی که شهرنشینی برزندگی افراد تحمیل میکرد تاثیر بسزاییدر آداب غذا خوردن گذاشت. لذا ساندویچ هاکه خیلی سریع آماده میشدند و به راحتی هم قابل مصرف بودند جای خود را دربین غذاهاباز کردند.نوشابه های گازدار نیز به تبع رشد مصرف ساندویچ به دلیل سهولت در مصرف درارتباط کامل با ساندویچ ها پا به عرصه میگذارند.

از طرف دیگر در فرهنگ بومی ما غذا خوردن آداب خاصی دارد. احادیث زیادی در باب چگونگی شروع کردن به خوردن غذا ( مانند خوردن نمک قبل از آن، شستن دست ها، ذکر نام خدا در اول غذا، چگونه برداشتن لقمه و... وجود دارد) 
دو مثال متفاوت از آداب و نوع غذاخوردن در دوفرهنگ متفاوت بیان شد.حال تصور کنید آداب غذاخوردن یک فرهنگ دیگر بر فرهنگ های دیگر مسلط شود. این دقت نظر را داشته باشید.که منظو ما وام گیری و تاثیرپذیری مفید از فرهنگ های دیگر نیست. بلکه مسلط شدن آدابی از یک فرهنگ بر فرهنگ دیگر است که مبانی فلسفی متفاوتی دارند. و چندان هم راهگشا نیستند.
+(مقدمه ای بر پست های بعدی)
سبک زندگی اسلامی سبک زندگی دینی life style
لینک های مرتبط:
برچسب‌ها: سبک زندگی, lifestyle, سبک زندگی اسلامی, سبک زندگی دینی, american life style, مطالعات فرهنگی, cultural studies

ابزار رایگان وبلاگ

طراحی سایت